منظور از نرم افزار آزاد چیست

منظور از نرم افزار آزاد چیست

این چهار آزادی، آزادی‏‌‌های صفر تا سه نامیده می‌شوند:

آزادی اجرای برنامه برای هر کاری( آزادی صفرم)

آزادی مطالعه چگونگی کار برنامه و تغییر آن( پیش نیاز: متن برنامه )( آزادی یکم)

آزادی تکثیر و کپی برنامه( آزادی دوم)

آزادی تقویت و بهتر کردن برنامه و توزیع آن برای همگان( پیش نیاز: متن برنامه )( آزادی سوم)

آزادی‏‌‌های یک تا سه کاملا واضح هستند: آزادی دیدن متن برنامه، آزادی تکثیر و کپی آن و آزادی تغییر و توزیع دوباره آن که منطقا نیازمند دسترسی به متن برنامه هم دارند.

 

[thumbnail target=”_self” alt=”منظور از نرم افزار آزاد چیست” src=”https://www.shopingserver.net/wp-content/uploads/2017/09/software-zoomtech.jpg”]

نرم افزار آزاد چیست

 

شعاری در دنیای لینوکس هست که می گوید لینوکس یک سیستم عامل نیست، لینوکس یک فرهنگ است: فرهنگ آزادی.
 این آزادی برمی گردد

به ایده های فردی به نام ریچارد استالمن که در ۱۹۸۳ با راه انداختن جنبشی به نام جنبش نرم افزار آزاد آن را شروع کرد و بعد در سال ۱۹۸۵ با تاسیس بنیادی به نام بنیاد نرم افزار آزاد، پایه های آن را مستحکم ساخت. نماد این بنیاد گوزن آمریکای شمالی است که گنو نام دارد. این مفهوم در انگلیسی به نام Free Software شناخته می شود و از آنجایی که کلمه Free در زبان انگلیسی هم به معنای «رایگان» استفاده می شود و هم به معنای «آزاد»، تذکر این نکته همیشه مهم است که آزادی در دنیای نرم افزار چیزی بیشتر از رایگان بودن یک برنامه است.

از نظر بنیاد نرم افزار آزاد، هر برنامه برای اینکه آزاد شناخته شود باید چهار حق را برای دیگران قائل باشد. این چهار آزادی، آزادی های صفر تا سه نامیده می شوند:
  • آزادی اجرای برنامه برای هر کاری (آزادی صفرم)
  • آزادی مطالعه چگونگی کار برنامه و تغییر آن (پیش نیاز: متن برنامه) (آزادی یکم)
  • آزادی تکثیر و کپی برنامه (آزادی دوم)
  • آزادی تقویت و بهتر کردن برنامه و توزیع آن برای همگان (پیش نیاز: متن برنامه) (آزادی سوم)
آزادی های یک تا سه کاملا واضح هستند:

آزادی دیدن متن برنامه، آزادی تکثیر و کپی آن و آزادی تغییر و توزیع دوباره آن که منطقا نیازمند دسترسی به متن برنامه هم دارند. اما آزادی صفر کمی پیچیده تر است و نیاز به توضیح بیشتری دارد. آزادی صفر می گوید که شما باید آزاد باشید برای هر منظوری برنامه را اجرا کنید. اگر به شما یک برنامه بدهند که فقط اجازه داشته باشید آن را روی یک مدل کامپیوتر اجرا کنید، آزادی صفر نقض شده. همچنین آزادی صفر نقض شده اگر برنامه شما محدودیت تعداد کاربر یا محدودیت جغرافیایی یا محدودیت استفاده تجاری داشته باشد. در عین حال شما باید بتوانید مثلا با مرورگر خود به هر سایتی سر بزنید و اگر نویسنده برنامه طوری کار کرده باشد که برای مثال فایل های دینی قابل مرور نباشند، این نرم افزار صلاحیت یک نرم‌افزار آزاد بودن را ندارد.

دادن این سه آزادی با دادن سورس برنامه به دیگران قابل تامین است اما یک شرط نهایی وجود دارد که باعث می شود جنبش نرم افزار آزاد رشد کند: «اگر شما این آزادی ها را داشتید پس دیگران هم باید داشته باشند».
به عبارت دیگر

اگر شما یک برنامه آزاد را دریافت کنید، آن را تغییر دهید و بخواهید تغییرات خود را در اختیار دیگران بگذارید، باید آن را دوباره به شکل آزاد منتشر کنید. مثلا اگر کسی سیستم عامل لینوکس را از اینترنت دریافت کند و برای مثال زبان کشور خودش را به آن اضافه کند، اجازه ندارد محصول نهایی را به شکل بسته عرضه کند.

اما این موضوع چطور ممکن است؟

در نرم افزارهای بسته (مثلا ویندوز یا فتوشاپ) قانون از تولید کننده حمایت می کند ولی اگر قرار باشد قانون همین حمایت را از آزادی ها هم انجام دهد، نیازمند متنی قانونی هستیم. این متن قانونی، GPLGPL نام دارد. جی پی ال یا اجازه‌نامه عمومی همگانی یک متن قانونی است که اگر نرم افزاری اشاره کند «این برنامه براساس مجوز جی پی ال منتشر شده»،‌ قانون موظف است حقوق مولف را در مورد آن تضمین کند. برای مثال اگر شما برنامه ای را تحت جی پی ال منتشر کنید ولی بعد کسی آن را تغییر دهد و بدون اشاره به اسم شما آن را عرضه کند یا کسی آن را تغییر دهد و نسخه خودش را به شکل غیر آزاد منتشر کند،‌ شما این اجازه را خواهید داشت تا به خاطر نقض کپی رایت مبتنی بر جی پی ال (که در مواردی کپی لفت هم نامیده می شود) به دادگاه شکایت کنید.

 

امتیاز ما
برای امتیاز به این پست کلیک کنید
[کل: 1 میانگین: 5]

Leave a Reply