اگر حتی کمی با دنیای شبکه و اینترنت سر و کار داشته باشید، محال است نام «میکروتیک» به گوشتان نخورده باشد. در گذشته، راه اندازی یک شبکه حرفه ای نیازمند تجهیزات گران قیمت شرکت هایی مثل سیسکو (Cisco) بود. اما میکروتیک آمد تا معادلات را تغییر دهد.
این شرکت با ارائه تجهیزاتی ارزان، پایدار و با امکانات فوق العاده، به محبوب ترین برند در میان مدیران شبکه (به خصوص در ایران) تبدیل شد. اما میکروتیک دقیقا چیست و چرا انقدر محبوب است؟
میکروتیک (MikroTik) دقیقا چیست؟
میکروتیک نام یک شرکت در کشور کوچک لتونی (Latvia) در اروپای شرقی است که در سال ۱۹۹۶ تاسیس شد. هدف اصلی این شرکت، ساخت تجهیزات اینترنتی و روترهای بی سیم بود.
محصولات این شرکت به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:
۱. سیستم عامل (RouterOS): این در واقع مغز متفکر میکروتیک است. یک سیستم عامل بر پایه لینوکس که می تواند یک کامپیوتر معمولی را به یک روتر شبکه بسیار قدرتمند تبدیل کند. ۲. سخت افزار (RouterBOARD): دستگاه های فیزیکی (روترها و سوییچ ها) که توسط خود شرکت ساخته شده اند و سیستم عامل RouterOS روی آن ها نصب است.
چرا میکروتیک تا این حد محبوب است؟
مهم ترین دلیل محبوبیت میکروتیک، «نسبت قیمت به کارایی» است. شما با خرید یک روتر میکروتیک ۵۰ دلاری، امکاناتی را به دست می آورید که در برندهای دیگر (مثل سیسکو) باید برای داشتن آن ها هزاران دلار هزینه کنید. پایداری بالا، سرعت بوت شدن بسیار سریع و نصب آسان، از دیگر ویژگی های آن است.
کاربردهای اصلی میکروتیک در شبکه
روترهای میکروتیک تقریبا همه کاره هستند. تقریبا هر کاری که در شبکه بخواهید انجام دهید، با میکروتیک ممکن است. در ادامه مهم ترین کاربردها را بررسی می کنیم:
۱. مدیریت پهنای باند و حجم اینترنت (Queues)
یکی از جذاب ترین قابلیت های Mikrotik، کنترل سرعت است.
مثال: شما مدیر یک شرکت هستید و می خواهید سرعت دانلود کارمندان را روی ۲ مگابایت محدود کنید تا اینترنت شرکت کند نشود. یا می خواهید برای هر کاربر حجم مشخصی در ماه تعیین کنید. میکروتیک این کار را به راحتی انجام می دهد.
۲. مسیریابی (Routing)
وظیفه اصلی هر روتری، اتصال شبکه های مختلف به یکدیگر است. Mikrotik می تواند بین دفاتر مختلف یک شرکت (مثلا دفتر تهران و دفتر شیراز) ارتباط برقرار کند تا کارمندان بتوانند به فایل های یکدیگر دسترسی داشته باشند.
۳. فایروال و امنیت (Firewall)
میکروتیک یک دیواره آتش (Firewall) بسیار قدرتمند دارد. شما می توانید مشخص کنید چه کسی حق دارد به شبکه وصل شود، چه پورت هایی باز باشند و یا دسترسی به برخی سایت ها (مثل شبکه های اجتماعی) را برای کارمندان مسدود کنید.
۴. ایجاد هات اسپات (Hotspot)
حتما دیده اید که در هتل ها، فرودگاه ها یا کافه ها، وقتی به وای فای وصل می شوید، صفحه ای باز می شود که از شما نام کاربری و رمز عبور می خواهد. این قابلیت Hotspot نام دارد و میکروتیک یکی از بهترین ابزارها برای راه اندازی آن است.
۵. ارتباط امن و شبکه خصوصی (VPN و Tunneling)
برای اینکه کارمندان بتوانند از خانه به صورت امن به سرورهای شرکت وصل شوند، یا برای اینکه دو شعبه یک شرکت را در بستر اینترنت به هم وصل کنید، Mikrotik انواع پروتکل های تانلینگ و وی پی ان را پشتیبانی می کند.
۶. وای فای و لینک های بی سیم (Wireless)
میکروتیک در زمینه تجهیزات وای فای بسیار قوی است. از روترهای وای فای خانگی گرفته تا رادیوهای قدرتمند که می توانند اینترنت را به فواصل دور (حتی چند ده کیلومتر) ارسال کنند.
سیستم عامل RouterOS و ابزار WinBox
برخلاف روترهای سیسکو که معمولا نیاز به دانش کدنویسی و خط فرمان (Command Line) دارند، Mikrotik یک نرم افزار گرافیکی فوق العاده به نام WinBox دارد.
وین باکس (WinBox): یک نرم افزار کوچک برای ویندوز است که با آن به روتر وصل می شوید. محیط آن کاملا بصری است. یعنی منوهایی برای فایروال، وای فای و… دارد و شما با چند کلیک می توانید تنظیمات پیچیده را انجام دهید. البته متخصصان حرفه ای همچنان می توانند از محیط دستوری (Terminal) آن هم استفاده کنند.
انواع لایسنس (مجوز) در میکروتیک
سیستم عامل Mikrotik دارای سطوح دسترسی مختلفی است که به آن Level می گویند. هرچه لول بالاتر باشد، امکانات و تعداد کاربران همزمان بیشتر می شود:
لول ۳: معمولا برای تجهیزات وای فای سمت گیرنده (CPE) استفاده می شود.
لول ۴: نسخه استاندارد که روی اکثر روترهای کوچک نصب است (مناسب برای روترهای وای فای و شرکت های کوچک).
لول ۵ و ۶: نسخه های پیشرفته با قابلیت مدیریت تعداد نامحدود کاربر (مناسب برای دیتاسنترها و شرکت های ارائه دهنده اینترنت ISP).
نکته: وقتی شما دستگاه سخت افزاری (RouterBOARD) را می خرید، لایسنس به صورت مادام العمر روی آن وجود دارد و نیاز به خرید جداگانه نیست.
نتیجه گیری
میکروتیک (MikroTik) بهترین دوست مدیران شبکه و صاحبان کسب و کار است. اگر به دنبال راه اندازی یک شبکه پایدار، امن و با امکانات مدیریتی بالا هستید و نمی خواهید هزینه های سنگین برندهای آمریکایی را بپردازید، میکروتیک بهترین انتخاب برای شماست. یادگیری میکروتیک نیز یکی از مهارت های الزامی برای هر کسی است که می خواهد وارد بازار کار شبکه شود.
