DNS مخفف Domain Name System یا «سیستم نام دامنه» است. وظیفه اصلی DNS تبدیل نام دامنه (مثل shopingserver.net) به آدرس IP سرور است تا مرورگر بتواند سایت مورد نظر را پیدا و بارگذاری کند.
در واقع بدون DNS، کاربران مجبور بودند برای ورود به سایتها، آدرسهای عددی IP را حفظ کنند؛ کاری که بسیار دشوار و غیرعملی است. DNS این مشکل را حل کرده و مانند یک دفترچه تلفن اینترنتی، نام دامنه را به IP متصل میکند تا دسترسی به وب ساده و سریع باشد.
انواع DNS
DNS اختصاصی (Private DNS)
در DNS اختصاصی، رکوردهای DNS به صورت سفارشی تعریف میشوند و دامنه به سروری مشخص و دلخواه متصل میشود. این نوع DNS معمولاً برای مدیریت اختصاصی دامنه، سرویسهای سازمانی و نمایش اطلاعات در ابزارهایی مثل Whois استفاده میشود.
DNS ابری (Cloud DNS)
DNS ابری روی زیرساخت اینترنت و شبکههای توزیعشده اجرا میشود. استفاده از دی ان اس ابری مزایای زیادی دارد از جمله:
افزایش بهرهوری منابع سختافزاری و نرمافزاری
امکان بروزرسانی و رفع خطا بدون قطعی سرویس DNS
افزایش پهنای باند و قدرت پردازشی DNS
مدیریت بهینه هزینهها در سرویسهای مبتنی بر دی ان اس
بهبود امنیت و پایداری دی ان اس در برابر حملات
افزایش دسترسپذیری و سرعت پاسخدهی دی ان دس
رکورد مرجع در DNS (RR)
دی ان اس اطلاعات دامنه را در قالب رکوردهای مرجع یا Resource Records (RR) ذخیره میکند. این رکوردها در فایل زون دی ان اس ثبت میشوند و شامل فیلدهای زیر هستند:
name ttl class type data
Name: نام میزبان در دی ان اس
TTL: مدت زمان ذخیرهسازی کش رکوردهای دی ان اس (به ثانیه)
Class: پروتکل اینترنت، معمولاً مقدار
INدر دی ان اسType: نوع رکورد دی ان اس
Data: مقدار رکورد دی ان اس مانند IP، متن یا سرور مقصد
فایل Zone در دی ان اس
فایل Zone در دی ان اس شامل تمام رکوردهای دی ان اس مربوط به یک دامنه و زیردامنههای آن است. این فایل نقش مهمی در پیکربندی دی ان اس دارد و مانند دستهبندی شمارهها در دفترچه تلفن، اطلاعات هر دامنه را در دی ان اس سازماندهی میکند.
مزایای دی ان اس
استفاده از دی ان اس به دلایل زیر ضروری است:
سرعت بسیار بالا در پاسخدهی دی ان اس
مدیریت ساده نام دامنه به کمک دی ان اس
افزایش امنیت دی ان اس و حفظ حریم خصوصی
امکان فیلتر و محدودسازی سایتهای نامناسب از طریق دی ان اس (مثل دی ان اس خانواده)
بهبود عملکرد سایت با تنظیم درست رکوردهای دی ان اس

کاربرد رکوردهای دی ان اس
هر دستگاه متصل به اینترنت دارای یک IP منحصربهفرد است. سیستم دی ان اس کمک میکند این IPها بدون نیاز به حفظ کردن، با نام دامنه مدیریت شوند. برخی از مهمترین و پرکاربردترین رکوردهای دی ان اس عبارتاند از:
MX Record در دی ان اس
رکورد MX در دی ان اس برای تعیین سرور ایمیل دامنه استفاده میشود و وظیفه دریافت و ارسال ایمیل را بر عهده دارد.
TXT Record در دی ان اس
رکورد TXT در دی ان اس برای ذخیره اطلاعات متنی مانند تأیید مالکیت دامنه در سرویسهایی مثل Google Search Console یا تنظیمات SPF/DKIM در دی ان اس به کار میرود.
CNAME Record در دی ان اس
رکورد CNAME در دی ان اس برای ایجاد نام مستعار (Alias) برای دامنه یا سابدامین استفاده میشود و ترافیک را در دی ان اس به دامنه اصلی هدایت میکند.
A Record در دی ان اس
رکورد A در دی ان اس نام دامنه را به آدرس IPv4 متصل میکند و یکی از اصلیترین رکوردهای دی ان اس برای بارگذاری سایت است.
NS Record در دی ان اس
رکورد NS در دی ان اس مشخص میکند اطلاعات دامنه در کدام سرور دی ان اس ذخیره شده و مدیریت میشود.

PTR Record در دی ان اس
رکورد PTR در دی ان اس عملکردی معکوس رکورد A دارد و IP را به نام دامنه در دی ان اس تبدیل میکند (Reverse DNS).
LOC Record در دی ان اس
این رکورد در دی ان اس موقعیت جغرافیایی دامنه را مشخص میکند.
DNAME Record در دی ان اس
رکورد DNAME در دی ان اس برای تعریف نام مستعار برای یک دامنه و تمام زیردامنههای آن در دی ان اس استفاده میشود (برخلاف CNAME که فقط برای یک دامنه است).
سوالات متداول
DNS چیست؟
DNS یک سیستم نام دامنه است که نام سایت را به آدرس IP تبدیل میکند تا مرورگر بتواند سرور را پیدا کند.
مهمترین کاربرد DNS کدام است؟
اصلیترین کاربرد DNS، ایجاد ارتباط بین نام دامنه و IP سرور و همچنین مدیریت سرویسهایی مثل ایمیل، امنیت و مسیریابی دامنه است.
DNS ابری بهتر است یا DNS اختصاصی؟
اگر پایداری، امنیت و سرعت بیشتر در DNS اهمیت دارد، DNS ابری گزینه مناسبتری است؛ اما برای کنترل کامل دامنه در DNS، DNS اختصاصی کاربرد دارد.
جمع بندی دی ان اس
دی ان اس سیستمی حیاتی در اینترنت است که نام دامنه را به IP تبدیل کرده و امکان دسترسی سریع، امن و ساده به سایتها را فراهم میکند. مدیریت صحیح رکوردهای DNS باعث بهبود عملکرد سایت، افزایش امنیت و جلوگیری از هدایت اشتباه درخواستها در دی ان اس میشود.






